Właśnie kończę 18 lat

Jeśli dziecko urodziło się w czasie gdy rodzice byli małoletni i dla
dziecka ustanowiono opiekę prawną to w momencie ukończenia przez matkę
18 lat opieka ta ustaje z mocy prawa.
Oznacza to, że opiekun automatycznie traci wszelkie uprawnienia dotyczące dziecka (sąd z
urzędu, bez potrzeby składania wniosku umarza postępowanie dotyczące
opieki prawnej). Matka nabywa władzę rodzicielską i może nie tylko
wychowywać dziecko, ale też uzyskuje prawo do reprezentacji i
podejmowania wszelkich decyzji dotyczących swojego dziecka. W praktyce
oznacza to możliwość podejmowania decyzji dotyczących leczenia czy np.
posłania dziecka do żłobka albo występowania w jego imieniu o ustalenie
ojcostwa czy alimenty, ubiegania się o pomoc materialną, zasiłki itp.
Zdarzają się sytuacje, gdy w czasie trwania opieki prawnej zachodzą
wątpliwości czy  będzie ona w stanie samodzielnie, prawidłowo  po
uzyskaniu pełnoletności  wykonywać obowiązki rodzicielskie. Wtedy sąd z urzędu
może wszcząć postępowanie o ograniczenie władzy rodzicielskiej na podstawie informacji uzyskanych w czasie sprawowanego nadzoru, a w skrajnych przypadkach gdy uznaje, że sprawowanie tej władzy byłoby
sprzeczne z  interesem dziecka nawet o pozbawienie władzy rodzicielskiej.
Ograniczenie władzy rodzicielskiej może  polegać np. na ustanowieniu
nadzoru kuratora czy umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej.
Pozbawienie władzy rodzicielskiej powoduje odebranie dziecka i
pozbawienie rodzica wszelkich praw do niego.

Trochę prawa- pamiętaj o nim bardzo młoda Mamo!

Ustalenie ojcostwa lub uznanie ojcostwa jest ważne nie tylko z powodu możliwości uzyskania dla dziecka alimentów. Wywołuje również skutki prawne co do władzy rodzicielskiej, nazwiska dziecka, kontaktów z ojcem dziecka i jego rodziną.

 

Jeśli matka dziecka jest małoletnia, należy po urodzeniu dziecka zwrócić się do sądu rodzinnego według miejsca zamieszkania o ustanowienie opieki prawnej dla dziecka. Opiekunem może być rodzic matki lub inna bliska osoba wskazana przez nią, która wyrazi zgodę i spełnia warunki z art. 148, 149 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (niekaralność za przestępstwa przeciwko rodzinie, nie była pozbawiona czy ograniczona we władzy rodzicielskiej). Małoletnim rodzicom nie przysługuje władza rodzicielska nad dzieckiem, dlatego konieczne jest ustanowienie opiekuna prawnego, który będzie je reprezentował przed urzędami i załatwiał potrzebne sprawy. Małoletni rodzice mają prawo zajmować się dzieckiem i brać udział w jego wychowaniu i współdziałać z opiekunem prawnym (art. 96 kro). 

 

Jeśli kobieta po ukończeniu 16 lat zawiera związek małżeński (po uzyskaniu zgody sądu rodzinnego), uzyskuje w ten sposób pełnoletność i władzę rodzicielską nad dzieckiem. Jeśli wcześniej dla dziecka  był ustanowiony opiekun prawny, należy zwrócić się do sądu rodzinnego o zwolnienie go z tego obowiązku. 

 

Nie bój się sądu – tam pracują ludzie przejęci dobrem dzieci i młodzieży. 

 

Oświadczenie o uznaniu przez ojca  ojcostwa dziecka i potwierdzenie tego przez matkę mogą złożyć małoletni rodzice, o ile ukończyli 16 lat. Oświadczenie takie powinno być złożone przed sądem rodzinnym (art. 77 kro).

 

Jeśli ojciec dziecka, który uznał ojcostwo, jest pełnoletni, uzyskuje władzę rodzicielską nad nim. Wtedy opiekun prawny nie jest potrzebny i sąd zwolni go z tego obowiązku. Cała władza rodzicielska do czasu pełnoletności matki lub zawarcia związku małżeńskiego przed ukończeniem pełnoletności należy do ojca, ale  małoletnia matka ma prawo brać udział w wychowaniu dziecku i zajmować się nim.

 

Jeśli władza rodzicielska nad dzieckiem przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich ma prawo i obowiązek jej wykonywania. Rodzice powinni wspólnie decydować o istotnych sprawach dziecka, a gdy nie ma  porozumienia,  mogą skorzystać z mediacji lub zwrócić się o podjęcie decyzji przez sąd rodzinny. Dotyczy to szczególnie sytuacji związanych np. z miejscem zamieszkania dziecka, wyjazdem na dłuższy czas z jednym z rodziców za granicę, wyborem przedszkola czy decyzji o zabiegu medycznym. 

 

Władza rodzicielska to zespół praw i obowiązków wobec dziecka związanych z reprezentacją dziecka przed urzędami, podejmowaniem decyzji np. w sprawach leczenia, miejsca zamieszkania, uczęszczania do żłobka, przedszkola itp. Obowiązki to dbałość o wychowanie, utrzymanie dziecka, zapewnienie mu odpowiednich warunków bytowych

i prawidłowego rozwoju psychofizycznego, rozwijania zdolności i umiejętności. 

 

Rodzice nieposiadający władzy rodzicielskiej mogą zajmować się dzieckiem, brać udział w jego wychowaniu, ale nie mogą go reprezentować przed urzędami ani sami podejmować ważnych decyzji dotyczących dziecka. Reprezentacja i podejmowanie decyzji należy do opiekuna prawnego, który powinien wysłuchać rodziców, podejmując decyzje w ważnych sprawach dziecka. 

 

Gdy rodzice nie dbają  należycie o dziecko (nie potrafią się nim opiekować,  nie troszczą się o jego potrzeby życiowe, nie zajmują nim, nadużywają alkoholu czy innych środków odurzających, są agresywni lub wulgarni wobec dziecka), sprawa może trafić do sądu rodzinnego. Jeśli sąd uzna, że dobro dziecka jest zagrożone, może ograniczyć rodzicowi lub obojgu władzę rodzicielską, np. przez zobowiązanie rodziców do współpracy z asystentem rodziny, nadzór kuratora lub umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej. Rodzice będą kontrolowani przez sąd, mogą zostać skierowani na terapię lub odpowiednie zajęcia poprawiające ich umiejętności rodzicielskie (art. 109 kro). Jeśli sytuacja się poprawi, władza rodzicielska może zostać przywrócona.

 

Gdy dochodzi do rażącego naruszenia władzy rodzicielskiej, ciężkich zaniedbań (np. bicia dziecka, pozostawiania bez opieki, braku odpowiedniego pożywienia, alkoholizmu) czy braku poprawy w postawie rodziców, która była powodem ograniczenia władzy rodzicielskiej, sąd może jednego lub oboje rodziców pozbawić władzy rodzicielskiej (art. 111 kro).  Dziecko może zostać umieszczone w pieczy zastępczej, a rodzice nie będą mieli wobec niego żadnych praw.

 

Jednym z obowiązków rodzicielskich jest obowiązek alimentacyjny wobec dziecka, który polega na opiece i wychowaniu oraz dostarczaniu środków na utrzymanie dziecka. Jeśli dziecko jest małe, rodzic, który o nie dba na co dzień, zajmuje się nim w zdrowiu i w chorobie, przygotowuje posiłki, pierze itp., wykonuje przez to swój obowiązek alimentacyjny. Obowiązek może też polegać na comiesięcznym dostarczaniu odpowiedniej kwoty na utrzymanie dziecka. Kwota ta może zostać dobrowolnie ustalona między rodzicami lub bywa zasądzana w sprawie o ustalenie ojcostwa lub w sprawie alimentacyjnej, gdy ojciec uznał dziecko, ale na nie dobrowolnie nie płaci. 

 

Jeśli rodzice dziecka są małoletni, nie pracują, nie posiadają własnych środków na utrzymanie, to niezależnie od zasiłków czy innych urzędowych  form pomocy mają prawo do zwrócenia się o alimenty do dziadków dziecka zarówno ze strony ojca jak i matki. Sprawy takie rozstrzyga sąd rodzinny. 

 

Nie wiesz, co robić, masz pytania, odezwij się do nas!

Opiekun prawny Maluszka

Gdy dziecko urodzi nieletnia Mama:

Najważniejszą sprawą jest ustalenie kto z dorosłych (np. jeden z rodziców dziewczyny) zostanie opiekunem prawnym dziecka.
Po urodzenie się dziecko należy jak najprędzej zwrócić się do USC o odpis aktu urodzenia.
Jeśli ojciec dziecka w czasie urodzenia będzie małoletni i nie będzie mógł czy nie będzie chciał uznać ojcostwa, dziecko otrzyma nazwisko matki. W celu sporządzenia aktu potrzebne będzie wskazanie imienia ojca, wtedy można podać imię chłopaka- ojca dziecka.
Chłopak już jako 16 latek ma prawo uznać ojcostwo i dać mu swoje nazwisko jednak i tak nadal potrzebny jest opiekun prawny. Mając oryginał odpisu aktu urodzenia dziecka można do Sądu rodzinnego wg właśc. dla miejsca zamieszkania i pobytu złożyć wniosek o ustanowienie np. mamy nastolatki opiekunem prawnym dla dziecka. To jest istotne i pilne z uwagi na reprezentację i wyrażenie zgody w razie potrzeby np. zabiegów medycznych u dziecka. Osoba nieletnia nie może sama reprezentować swojego dziecka.

Wniosek należy złożyć w 2 egz. zatytułować: wniosek o ustanowienie opieki prawnej dla małoletniego…tu wpisać imię i nazwisko maluszka. Podać miejsce zamieszkania i wiek matki dziecka oraz babci dziecka (czy kogokolwiek kto ma zostać opiekunem prawnym), należny własnymi słowami opisać sytuacje, że oboje rodzice są małoletni i dziecko potrzebuje opiekuna prawnego. Wskazać , że nastolatka przy pomocy mamy będzie wychowywać dziecko i mama jej wnosi o ustanowienie jej opiekunem dla wnuka/wnuczki.

Kandydat na op.pr. nie powinien być karany, ani wcześniej ograniczony czy pozbawiony władzy rodzicielskiej. Do wniosku należy dołączyć oryginalny odpis aktu rodzenia dziecka oraz fizycznej Matki i po kserokopii każdego do drugiego egz. Sąd nie powinien pobierać opłaty od takiego wniosku, ale zdarzają się praktyki , że pobiera 40,-zł. i wzywa do uiszczenia w terminie 7 dni. Wtedy jeśli się opłatę uiści Sąd szybko wyznacza termin rozprawy. Gdyby sąd wezwał o opłatę , a sytuacja rodziny była wyjątkowo trudna należy we wniosku o ustanowienie opieki dopisać punkt – o zwolnienie od kosztów sądowych i wypełnić pobrane z sądu lub internetu oświadczenie do wniosku o zwolnienie od kosztów- o sytuacji majątkowej i rodzinnej i dołączyć do wniosku.

Należy się liczyć z tym, że w sprawach o ustanowienie opieki sądy rutynowo zlecają wywiad kuratorowi, który przychodzi do domu zobaczyć jaka jest sytuacja i porozmawiać o dziecku. Sprawa jest rozpoznawana na rozprawie, na która należy się stawić, oprócz kandydata na op. pr. może być też wezwana Mama. Należy się stawić , warunkiem skutecznego ustanowienia opiekuna jest złożenie przez niego przyrzeczenia na rozprawie. Opiekun obejmuje opiekę niezwłocznie i niezależnie od prawomocności postanowienia, w tym samym lub następnym dniu ma prawo otrzymać od sądu w sekretariacie, zaświadczenie dla opiekuna, które jest dokumentem stwierdzającym jego uprawnienia do reprezentacji dziecka.

Przykładowy wniosek o ustanowienie opieki prawnej dla dziecka nieletniej Mamy

Założenie:
Mama ma lat 17, Tata ma lat 17, brat Mamy 28.
Brat Mamy wyraża chęć bycia opiekunem prawnym dziecka swojej siostry.

Imię, nazwisko, adres wnioskodawcy Poznań dnia 24 maja 2016 r.
Imię, nazwisko , adres i data ur.
matki i dziecka

Sąd Rejonowy Poznań Stare Miasto
w Poznaniu
IV Wydział Rodzinny i Nieletnich
ul. Młyńska 1a
61-729 Poznań

Wniosek o ustanowienie opieki prawnej

Wnoszę o ustanowienie mnie opiekunem prawnym dla małoletniej / imię , nazwisko, adres i data ur. dziecka/ córki/syna mojej siostry / imię , nazwisko, adres, data urodzenia małol. matki/. Matka małoletniego dziecka jest osobą niepełnoletnią , ojcostwo dziecka nie zostało ustalone. Zachodzi potrzeba ustanowienia opieki prawnej do czasu uzyskania przez matkę pełnoletności i władzy rodzicielskiej.
Jestem bratem matki, osobą pełnoletnią, nie byłem karany za przestępstwa przeciwko rodzinie, ani ubezwłasnowolniony. Nie toczyły się co do mnie sprawy o ograniczenie , ani pozbawienie władzy rodzicielskiej. Zdaję sobie sprawę z obowiązków jakie będą na mnie ciążyły do czasu uzyskania przez matkę dziecka władzy rodzicielskiej. Wobec powyższego wnoszę jak we wniosku.

podpis wnioskodawcy

załączniki:
– 2 odpisy wniosku
– odpisy skrócone aktów ur. małol. dziecka i małol. matki

Nastolatka i ślub

Marta skończyła 16 lat i chce wstąpić w związek małżeński z pełnoletnim ojcem swojego dziecka. Musi zatem złożyć wniosek do sądu rodzinnego wg. miejsca zamieszkania o zezwolenie na zawarcie małżeństwa.
Do wniosku należy załączyć odpisy aktów urodzenia młodych, podać imiona, nazwiska i adresy rodziców, krótko opisać sytuację rodzinną, skąd mieliby środki na utrzymanie, gdzie mogliby zamieszkać, czy mają wsparcie w rodzinie.
Młodzi muszą przekonać sąd, że są w stanie funkcjonować jak rodzina dla dobra dzieci, dołączyć ksero wniosku i załączników.
Opłata od wniosku wynosi 100,00 zł. Można wnosić we wniosku o zawarcie małżeństwa o zwolnienie od opłaty. W tym celu należy pobrać z sądu specjalny druk o zwolnienie od kosztów i po wypełnieniu dołączyć do wn. o zezw. na zaw. małz.
Jeśli sąd uzna, że potrzebuje innych dokumentów to wezwie do uzupełnienia wniosku i wtedy udzielić odpowiedzi w wyznaczonym termie. Sąd wyznaczy rozprawę, wezwie oboje młodych, ewentualnie również rodziców. Możliwy jest wywiad kuratora w miejscu zamieszkania Marty. Po przeprowadzeniu rozprawy sąd wyda postanowienie o zezwoleniu lub może wniosek oddalić. Od oddalenia można odwołać się do sądu okręgowego.

Po zawarciu zw. małz. niepełnoletnia Marta uzyskuje uprawnienia jak osoba pełnoletnia, również władzę rodzicielską nad dzieckiem. Ale proszę pamiętać gdy są prawa to są również obowiązki!!!! Każdą taką sytuację należy dobrze przemyśleć!!!!!!!!!!!!!

Pozdrowienia Sędzia Genowefa Pietraszewska

Wniosek o wyznaczenie pilnego terminu rozprawy.

Boisz się, że termin rozprawy o ustanowienie opieki prawnej będzie odległy?
Mimo, że takie sprawy maja pierwszeństwo to możesz załączyć do wniosku poniższą prośbę. Jeśli już wniosek złożony a Ty czekasz to szybciutko przeredaguj, wydrukuj i zanieś do Sądu

Janina Kowalska
ul. Kowalewska 3
72-222 Janinowo

 

Do przewodniczącego wydziału ….

 

Wniosek o wyznaczenie pilnego terminu rozprawy

 

Uprzejmie proszę o wyznaczenie pilnego terminu rozprawy o ustanowienie opieki prawnej dla małoletniego Jana Kowalskiego – wniosek został złożony w dniu 11.11.2016, ponieważ Matka dziecka jest małoletnia i zachodzi pilna potrzeba ustanowienia reprezentacji dla dziecka.

Z poważaniem

Janina Kowalska

Dziecko nie jest własnością rodzica posiadającego władzę rodzicielską

Masz skończone 16 lat i jesteś Mamą. Nie masz władzy rodzicielskiej nad swoim dzieckiem. Władza rodzicielska została przyznana przez sąd osobie pełnoletniej, zdolnej do czynności prawnych (tata dziecka, twoi rodzice, ktoś inny dorosły)? Czy to znaczy, że Ty nic nie możesz? Czy to znaczy, że prawny opiekun może Cię szantażować, że zabierze Ci dziecko i się wyprowadzi, jeśli nie będziesz robiła tak jak on chce i już?
No, nie!
Zgodnie z kodeksem rodzinnym i opiekuńczym dziecko od urodzenia aż do pełnoletniości pozostaje pod władzą rodzicielską. Władzę rodzicielską można zdefiniować rozbijając ją na trzy podstawowe elementy:
1) pieczę nad dzieckiem
2) zarząd majątkiem dziecka
3) reprezentowanie dziecka

Władza rodzicielska powinna być wykonywana z uwzględnieniem dobra dziecka i interesu społecznego.

Ty, jako osoba niepełnoletnia, mająca ukończonych lat 16, sprawujesz pieczę nad dzieckiem. Co to jest piecza? PIECZA nad dzieckiem to codzienne czynności związane z opieką nad potomkiem: wyżywienie, ubranie, zapewnienie prawidłowego rozwoju, zdrowie, a także dbałość o właściwe wychowanie dziecka. Na temat powyższych kwestii mówi zapis w kodeksie: art. 96, §2. Rodzice, którzy nie mają pełnej zdolności do czynności prawnych uczestniczą w sprawowaniu bieżącej pieczy nad osobą dziecka i jego wychowaniu, chyba że sąd opiekuńczy ze względu na dobro dziecka postanowi inaczej.

Kobieta osiąga pełnoletność z chwilą ukończenia 18 roku życia, tym samym nabywa prawa obywatelskie, również rodzicielskie. Szesnastoletnia matka może – za zgodą prawnych opiekunów – zawrzeć związek małżeński i uzyskać w ten sposób pełnoletność. Dlatego mówi się o tym granicznym wieku 16 lat, że nawet bez zawarcia małżeństwa ma więcej praw niż 15latka. Nie oznacza to, że dziewczyna, która nie ukończyła 16 lat, a została matką nie może, w ramach zakreślonych przez opiekuna prawnego czy w uzgodnieniu z ojcem posiadającym władzę rodzicielską, sprawować pieczy nad dzieckiem. Może, jednak odpowiedzialność za sposób i jakość tej pieczy spoczywa na opiekunie prawnym lub ojcu. Z chwilą ukończenia 16 lat może domagać się uprawnień do sprawowania pieczy nad dzieckiem biorąc za to pełną odpowiedzialność. Jeżeli młoda matka niewłaściwie sprawowanej opieki nad dzieckiem sąd może odebrać jej ten przywilej lub ograniczyć.

Bezpodstawne ograniczanie lub pozbawienie przez pełnoletniego ojca czy opiekuna prawnego możliwości sprawowania pieczy nad dzieckiem przez małoletnia matkę /niezależnie od jej wieku/ może stanowić podstawę, jeśli zawiadomi ona o tym sąd opiekuńczy, do uznania, że ojciec (opiekun prawny dziecka) niewłaściwie wykorzystuje władzę rodzicielską. Wtedy sąd z urzędu może wydać zarządzenie dotyczące jego niewłaściwie sprawowanej władzy rodzicielskiej i ograniczyć mu ją. Dotyczy to również sytuacji gdyby pełnoletni ojciec wyprowadził się i zabrał dziecko bez uzgodnienia z małoletnia matką.
Opiekun prawny dziecka (np. jego ojciec) nie musi mieszkać razem z matką, która sprawuje pieczę nad dzieckiem, nie musi być nawet z nią w związku, by reprezentować dziecko, zarządzać jego majątkiem czy sprawować pieczę, Oczywiście dla dobra dziecka najlepiej jest gdy dziecko ma możliwość wychowywania się w pełnej rodzinie, otoczone miłością obojga rodziców i doświadczające miłości Mamy i Taty, którzy dbają o siebie wzajemnie.
O związek trzeba dbać całe życie, zwłaszcza jeśli kochamy siebie, drugą osobę i chcemy żeby człowiek, który „wyfrunie” z naszego domu za kilkanaście lat, był mądry, silny i zaradny.

Jesteś bardzo młodą Mamą, bardzo młodym Tatą opiekuj się swoim dzieckiem, pielęgnuj je, baw się z nim – zrobisz to najlepiej.